AR Media- မတ်လ ၁၃ ရက်၊ ၂၀၂၅။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရနှင့် အကြမ်းဖက် ရခိုင်လက်နက်ကိုင် (AA) တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အာရ်ကာန်ဒေသအတွင်း စစ်ဘေးသင့် အရပ်သားများထံ ရောက်ရှိရန် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ကုန်သွယ်မှုကို ချက်ချင်း ဆောင်ရွက်ပေးသင့်ကြောင်း Fortify Rights က ယနေ့ ပြောကြားခဲ့သည်။

Fortify Rights မှ စုဆောင်းပြီး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသည့် အထောက်အထားများအရ မြန်မာစစ်အစိုးရက ရခိုင်နှင့် ရိုဟင်ဂျာ အသိုင်းအသိုင်း အပါအဝင် လိုအပ်နေသော အရပ်သားများကို အသက်ကယ် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများကို စနစ်တကျ ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး အရပ်သား သေဆုံးမှု ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်ကြောင်း ပြသနေသည်။

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ် သည် မတ် ၁၃ ရက်မှ ၁၆ ရက်အထိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ရန် စီစဉ်ထားပြီး ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည် စခန်းများသို့ သွားရောက်ကာ နယ်စပ်နှစ်ဖက်စလုံးမှလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု လိုအပ်ချက်များကို ဆွေးနွေးရန် စီစဉ်ထားသည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ အဆိုအရ မြန်မာနိုင်ငံ အာရ်ကာန်ဒေသတွင် လူပေါင်း ၅၁၉,၀၀၀ ကျော် အိုးအိမ်မဲ့ ဖြစ်ရပြီး နှစ်သန်းကျော်မှာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ ဆေးဝါးနှင့် လိုအပ်သော အထောက်အပံ့များ အရေးပေါ် လိုအပ်နေကြောင်း သိရသည်။ မကြာသေးမီက အမေရိကန်၏ နိုင်ငံခြားအကူအညီများ ဖြတ်တောက်မှုသည် လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့ပြီး မြန်မာစစ်အစိုးရ၏ အကျိုးစီးပွားကို ပိုမိုတိုးပွားစေသည်။

“အခွင့်အရေးကို လေးစားတဲ့နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက လိုအပ်နေတဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွေကို အသက်ကယ်အကူအညီတွေ ပေးပို့ရာမှာ လွယ်ကူချောမွေ့စေဖို့ ဖြစ်နိုင်ခြေအားလုံးကို ရှာဖွေသင့်ပါတယ်။” Fortify Rights မှ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး Ejaz Min Khant က ပြောသည်။ “ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့ မြန်မာကြား လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ စင်္ကြံတစ်ခုက ရပ်ရွာအားလုံးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အကူအညီနဲ့ ကုန်သွယ်မှုကို အထောက်အကူဖြစ်စေမှာပါ။ ပျက်ကွက်ရင် အသက်ပါ ဆုံးရှုံးလိမ့်မယ်”

Fortify Rights သည် မြန်မာစစ်အစိုးရမှ အကူအညီများ ပေးပို့ခြင်းအပေါ် ပြင်းထန်စွာ ကန့်သတ်ချက်များ ချမှတ်ထားပုံအား မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး အရပ်သား သေဆုံးမှု တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရက ကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့ထားပြီး အာရ်ကာန်ဒေသအတွင်း စားနပ်ရိက္ခာနှင့် ဆေးဝါးပြတ်လပ်မှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်။ ထရမ့်အစိုးရက လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ဆိုင်ရာ ကယ်ဆယ်ရေးအတွက် လျာထားသည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၇၀ အပါအဝင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ခန့်မှန်းထားသည့် အကူအညီများကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၅၉ သန်း လျှော့ချလိုက်ကြောင်း သိရသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း Fortify Rights သည် အာရ်ကာန်ဒေသတွင် နေထိုင်သူ ၁၅ ဦးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ အသစ်ရောက်ရှိလာသော ဒုက္ခသည်များဖြစ်သည့် ရိုဟင်ဂျာ၊ ရခိုင်၊ ကမန်၊ Chakma နှင့် Barua တစ်ဦးချင်းစီ အပါအဝင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံမှ အမျိုးသမီးငါးဦးအပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံမှ အသစ်ရောက်ရှိလာသော ဒုက္ခသည်များကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သည်။

Fortify Rights မှရရှိသော ပြန်လည်သုံးသပ်ထားသော စာရွက်စာတမ်းများသည် အာရ်ကာန်ဒေသအတွင်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများအတွက် အထောက်အပံ့များ ပို့ဆောင်ရန် စစ်အစိုးရက ချမှတ်ထားသော ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ထားကြောင်း အတည်ပြုပါသည်။

စစ်အစိုးရက ပိတ်ဆို့ထားမှုကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုများသည် အာရ်ကာန်ဒေသရှိ ၁၇ မြို့နယ်အနက် ၃ ခုကို စစ်အစိုးရက အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ထားသော်လည်း၊ တစ်မြို့မှာ အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည့် စစ်တွေမြို့အပါအဝင် စစ်တွေမြို့နယ်ဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် စစ်အစိုးရသည် အာရ်ကာန်ဒေသသို့ အကူအညီများ ပေးပို့ရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အခြားနေရာများမှ ထိရောက်စွာ တားဆီးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

စစ်အစိုးရမှ ချမှတ်ထားသော အကူအညီများအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များသည် ကာကွယ်နိုင်သော သေဆုံးမှုများကို ဖြစ်စေပြီး စစ်ရာဇ၀တ်မှုများ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု Fortify Rights မှ ပြောကြားခဲ့သည်။

ပေါက်တောမြို့နယ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းတွင် နေထိုင်သည့် အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် ရိုဟင်ဂျာဖခင် ဦးအောင်ထွန်းက ၎င်း၏ နှစ်နှစ်ခွဲသမီးလေးသည် ဆေးဝါးနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ မရရှိခြင်းကြောင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ဖြစ်ခဲ့ပုံကို Fortify Rights သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

Ref: Fortify Rights

AR Media DailyNews